16-17-18 september
Beek 65 jaar vrij
Na een bezetting van ruim vier jaar vierde de bevolking van Beek feest. Op 16 september 1944 waren de eerste Amerikaanse grondtroepen de toenmalige gemeente Beek binnengereden. Oensel en het Gebusselke van Genhout waren bevrijd gebied. In de twee volgende dagen vond een hevig gevecht plaats met terugtrekkende Duitsers, de slag van Geverik. Hierbij vonden twee Amerikanen, dertien Duitsers en twee Beekse burgers de dood. Op 17 september denderde een tank van het 3de Bataljon van het Amerikaanse Combat Command B over de Adsteeg Beek binnen. ’s-Avonds was Beek bevrijd. In Neerbeek werd nog gevochten tot de volgende dag. Spaubeek, toen nog een afzonderlijke gemeente, zag op de late ochtend van 18 september de eerste Amerikanen, het 2de Bataljon, dat vanuit Valkenburg en Schimmert kwam.
Feest, maar niet voor iedereen. Zestien mensen uit Beek waren vermoord omdat ze jood of zigeuner waren. Drie anderen hadden het concentratiekamp niet overleefd. Vier jongens waren gesneuveld, en zeven burgers waren in de oorlog omgekomen bij bombardementen en gevechtshandelingen. Het eerste bevrijdingsfeest had een rouwrand, die voor sommigen nooit meer zou weggaan.
In die geest zal Beek dit jaar feest vieren. Er werd 65 jaar geleden een begin gemaakt aan een lange periode zonder oorlog, met vrijheid, mensenrechten en democratie. Dat moeten we vieren. Maar ook was het een begin van een rouwperiode voor velen, en een aanloop naar nieuwe oorlogen en conflicten elders. Daar mogen we niet aan voorbij gaan.
Het gemeentebestuur van Beek en de Stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers Beek, nodigen iedereen uit voor de viering van de 65e verjaardag van de Bevrijding. Deze vindt plaats op vrijdag 18 september om 20.00 uur in het gemeentehuis van Beek.
Tijdens de bijeenkomst zullen vrolijke Jiddische liederen ten gehore worden gebracht door het ensemble Schirim, met zang van Marianne Lap, pianospel door Jesse de Haas, en vioolmuziek door Bärbel Ehlert. Jiddische liederen sprankelen van vreugde en levenslust, maar deze vreugde heeft altijd een dubbele bodem. Het is onmogelijk ernaar te luisteren zonder steeds het knagende gevoel te hebben dat deze rijke cultuur zo goed als helemaal is vermoord.
Op dezelfde avond wordt ook een videofilm vertoond, gemaakt door Hub Mullens. Mensen die in Beek wonen of hebben gewoond vertellen daarin over hun bevrijding. En ook hier weer de dubbele boodschap van vreugde en verdriet. Sommigen herinneren zich dat zij alleen maar opgetogen waren bij het zien van de Amerikaanse tanks. Andere mensen uit Beek werden bevrijd in Duitsland, waar zij verbleven als dwangarbeider. Weer anderen herkregen hun vrijheid terwijl zij ondergedoken waren, of in het concentratiekamp zaten, en ontdekten bij thuiskomst dat hun familie het kamp niet had overleefd.
In het gemeentehuis hangt in deze periode een fototentoonstelling speciaal voor de kinderen, verzorgd door de Stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers samen met het Herinneringscentrum Westerbork, met als thema: ‘Kinderen, oorlog, bevrijding’. Deze tentoonstelling wordt in de eerste weken van september klassikaal bezocht door de basisscholen van de gemeente Beek.
|
